Hoe vervang je zelf de koolborstels van je Makita machine?
Je Makita machine piept, bromt of verliest vermogen? Grote kans dat de koolborstels op zijn. Gelukkig is dat een klusje dat je prima zelf kunt doen, zonder meteen een nieuwe motor aan te schaffen.
We gaan het samen fixen, stap voor stap. Geen zorgen, ik loop met je mee.
Je bespaart zo een hoop geld en een bezoekje aan de reparatieservice.
Wat je nodig hebt voor deze klus
Voordat je begint, zorg je dat je de juiste spullen bij elkaar hebt liggen.
- De juiste koolborstels voor jouw specifieke Makita model (bijvoorbeeld de 193851-3 of 193850-5, afhankelijk van de machine). Reken op €12 tot €18 per setje.
- Een kruiskopschroevendraaier (maat PH2) en een platte schroevendraaier.
- Een kleine steeksleutel, meestal maat 10 of 13 mm.
- Schone doeken en eventueel een busje perslucht.
- Veiligheidsbril en handschoenen.
Een onnodige onderbreking is het laatste wat je wilt. Check of je deze items hebt: Check altijd je typenummer.
Dat vind je op het typeplaatje van je Makita machine. Zonder het juiste nummer passen de borstels niet.
Stap 1: Veiligheid en voorbereiding
Haal de stekker uit het stopcontact. Als je met een accu werkt, verwijder die dan direct.
Werk nooit onder spanning. Zet de schakelaar op 'uit'.
Maak je werkplek schoon. Een stoffige werkplaats geeft alleen maar rotzooi in je machine. Leg de onderdelen die je straks losmaakt netjes op een rijtje.
Zo raak je niets kwijt. Neem even de tijd.
De klus duurt ongeveer 30 tot 45 minuten, afhankelijk van je ervaring. Haast je niet, want dan maak je sneller fouten.
Tip: Maak foto’s tijdens het demonteren. Zo weet je precies hoe alles weer terug moet.
Stap 2: De behuizing openen
Zoek de schroeven die de behuizing bij elkaar houden. Bij de meeste Makita boormachines en slijpers zitten deze aan de zijkant of achterkant.
Gebruik de kruiskopschroevendraaier om ze los te draaien. Draai de schroven één voor één los.
Stop ze in een bakje of magnetisch schroefhouder, zodat ze niet rollen. Bij de Makita DHP484 zitten er bijvoorbeeld 4 tot 6 schroeven in de behuizing. Haal de bovenste helft van de behuizing voorzichtig los.
Soms zit er nog een klein kabeltje vast, bijvoorbeeld bij de schakelaar. Trek hier niet zomaar aan.
Druk de connector voorzichtig los met een platte schroevendraaier. Veelgemaakte fout: Te hard trekken aan de behuizing. De plastic clips kunnen breken. Wrik voorzichtig en voel waar de spanning zit.
Stap 3: De oude koolborstels verwijderen
Je ziet nu de motor en de borstelhouders. De koolborstels zijn kleine blokjes koolstof met een veer erachter.
Ze zitten meestal vast met een klein schroefje of een klemmetje. Draai het schroefje los dat de borstelhouder op zijn plek houdt, net zoals je zou doen bij onderhoud aan een stationaire schaafmachine.
Let op: de veer kan onder spanning staan. Druk de borstelhouder niet direct naar buiten, maar houd hem vast terwijl je het schroefje losmaakt. Verwijder de oude borstel. Check de lengte.
Een nieuwe borstel is ongeveer 12 mm lang, een oude kan nog maar 3 of 4 mm zijn. Als ze te kort zijn, slijten ze niet alleen, maar kunnen ze ook de collector beschadigen. Maak de borstelhouder en het veertje schoon met een doekje. Verwijder koolstofstof en vuil.
Gebruik eventueel perslucht, maar niet te hard. Je wilt de lager niet beschadigen.
Veelgemaakte fout: Vergeten de veer te controleren. Als de veer niet meer veert, vervang deze dan direct (kosten circa €3).
Stap 4: De nieuwe koolborstels plaatsen
Neem de nieuwe borstels erbij. Check nogmaals of het het juiste Makita model is.
De meeste Makita machines gebruiken borstels met een veerlengte van 25 mm en een koolstofblokje van 12 mm. Plaats de borstel in de houder. Zorg dat de koperen kabel goed aansluit en niet klem komt te zitten. De veer moet strak tegen de borstel drukken, zeker als je je afvraagt wanneer Makita koolborstels op zijn.
Draai het schroefje weer vast. Niet te strak, maar stevig genoeg zodat de borstel niet beweegt.
De spanning moet gelijkmatig zijn, zodat de borstel recht contact maakt met de collector.
Herhaal dit voor de andere kant. Beide borstels moeten identiek gemonteerd zijn. Controleer of de kabels vrij lopen en niet tegen bewegende delen komen.
Veelgemaakte fout: De borstel verkeerd om plaatsen. De kant met de kabel moet richting de aansluiting wijzen. Anders ontstaat er kortsluiting of slijt de borstel scheef.
Stap 5: De behuizing sluiten en testen
Leg de bovenkant van de behuizing terug. Zorg dat alle kabels op hun plek liggen en niet bekneld raken.
Druk de helften stevig tegen elkaar tot de clips vastklikken. Draai de schroeven weer in de behuizing. Gebruik niet te veel kracht, want plastic kan inscheuren.
Een stevige hand is genoeg. Sluit de stroomkabel of accu weer aan.
Zet de schakelaar op ‘aan’ en draai kort aan de machine (zonder belasting). Luister of het geluid soepel is en niet piept of bromt. Test de machine op een stuk hout of metaal. Let op vonken. Een beetje vonken is normaal, maar als het een vonkenregen is, controleer dan nogmaals de borstels.
Veelgemaakte fout: De machine direct vol belasten zonder test. Geef de nieuwe borstels even de tijd om in te slijten. Doe de eerste minuut rustig aan.
Verificatie-checklist
- Is het typenummer van de Makita machine gecontroleerd?
- Zitten beide borstels stevig vast en zijn de veerspanning gelijk?
- Lopen de kabels vrij zonder te knellen?
- Zijn alle schroeven weer vastgedraaid?
- Maakt de machine een geluid zonder piepen of brommen?
- Zijn er geen vonken te zien bij normaal gebruik?
Als je alle punten kunt afvinken, is je Makita machine weer klaar voor professioneel werk.
Je hebt nu geld bespaard en je machine weer in topconditie. Mocht je onverhoopt vochtschade door regen hebben opgelopen, dan weet je nu ook wat je moet doen. Veel klusplezier!