Schoonmaken van je gereedschap na werken in de regen
Je staat net buiten, de regen gutst neer en je hebt net die laatste verbinding getrokken met je Festool boormachine.
Je voelt de koude druppels op je handen, maar je werk is af. Nu komt het echte werk: je dure, professionele gereedschap weer klaarmaken voor de volgende klus.
Als je het nu niet doet, is je precisie-instrument morgen al roestig of vastgelopen. Ik snap het. Je bent moe, je wilt naar binnen. Maar het schoonmaken van je gereedschap na een regenbui is het verschil tussen een instrument dat jaren meegaat en een apparaat dat na een jaar al sputtert. Laten we even zitten, met een bak koffie, en dit samen oplossen.
Waarom water en gereedschap geen vrienden zijn
Regenwater lijkt schoon, maar dat is het niet. Het zit vol mineralen en zanddeeltjes die van de grond opspringen.
Als dat spul in je machine komt, werkt het als fijn schuurpapier op de lagers en de motor.
Bovendien zit er vaak een beetje roest in het water dat direct op je metaal slaat. Stel je voor: je hebt net €400,- uitgegeven aan een Makita boormachine. Je laat hem in de regen staan en droogt hem alleen af met een doekje.
Binnen een week begint de koperen kleur te verkleuren en loopt de motor stroef. Dat wil je niet.
Je wilt dat ie soepel blijft draaien, net als de dag dat je hem kocht. Professioneel gereedschap heeft vaak geen waterdichte behuizing, tenzij het specifiek om IP-waardes gaat. Zelfs dan is vocht in de schakelaars dodelijk. Vocht trekt bovendien in de olie van je gereedschap, waardoor het smeren stopt en de onderdelen sneller slijten.
De juiste materialen: wat heb je nodig?
Je hebt geen dure chemische laboratoriumspullen nodig, maar wel het juiste materiaal. Ga voor kwaliteit, net als je gereedschap.
Koop geen goedkope troep bij de bouwmarkt, maar investeer in onderhoudsproducten die professionals gebruiken. Allereerst heb je een goede ontvetter nodig. Denk aan Brake Cleaner of Ballistol.
Een bus Brake Cleaner van WD-40 Specialist kost ongeveer €12,- tot €15,-.
Dit spul verdampt snel en ontvet het metaal grondig zonder sporen na te laten. Voor de smering heb je PTFE-spray of een specifieke gereedschapsolie nodig. Bijvoorbeeld de Festool RC 9000 onderhoudsspray (rond de €18,-) of universele olie van Liqui Moly (€10,-).
Gebruik geen WD-40 als smeermiddel; dat is een penetrant en smeert op lange termijn niet, het trekt juist vuil aan. Verder: zachte doeken (microvezel), een zachte borstel (geen staalborstel!), en bij voorkeur perslucht of een compressor. Een simpele compressor van Metabo of DeWalt (vanaf €150,-) is onmisbaar voor de professional.
Stap voor stap schoonmaken na de regen
Haal de stekker er direct uit. Als je net uit de regen komt, zet het apparaat dan niet meteen aan om te kijken of het werkt.
Vocht en spanning zijn een gevaarlijke cocktail. Laat het gereedschap eerst op kamertemperatuur komen.
Begin met het afnemen van het ergste vuil met een droge doek. Wrijf de buitenkant droog. Haal de accu eruit bij accugereedschap. Bij een machine zoals een Festool OF 1010 frees, draai je de stofkap los en check je de openingen.
Vocht zit vaak verstopt onder de knoppen en in de naden. Gebruik de perslucht van je compressor.
Zet de druk niet te hoog (max 3 bar) en houd de spuitmond op 10 centimeter afstand. Blaas het water en het zand uit alle spleten, uitlaatopeningen en ventilatieroosters. Bij een boormachine blaas je langs de koolborstels (de plek waar de stroom binnenkomt).
Dit is vaak de plek waar roest ontstaat. Spuit nu de ontvetter op de bewegende delen.
Bij een decoupeerzaag van Makita spuit je op de voetplaat en de zaagbladhouder.
Veeg het vuil en het opgeloste roest direct weg met een schone doek. De ontvetter verdampt snel, dus je hoeft niet te wachten.
Smeren en beschermen: de finishing touch
Nu het gereedschap schoon en droog is, moet het beschermd worden. Onbehandeld metaal roest binnen enkele uren in vochtige lucht.
Wees hier streng in. Neem je PTFE-spray of onderhoudsspray.
Spuit een dunne laag op de metalen delen die bewegen. Bij een schroevendraaier spuit je in de klauwhouder. Bij een afkortzaag van DeWalt spuit je de geleiderails in.
Wrijf het uit met een doek, zodat er een dun, bijna onzichtbaar laagje achterblijft. Check de olie in je luchtgereedschap. Als je met perslucht werkt, komt er altijd wat vocht mee uit de compressor. Gooi regelmatig de waterafscheider leeg.
Bij slijptollen en ratelmoersleutels van Stahlwille of Wiha controleer je de scharnierpunten.
Een drupje olie hier houdt de beweging soepel. Vergeet de accu’s niet.
Veeg de contactpunten van de accu en de machine af met een droge doek. Voorkom schade door goed onderhoud aan je accu-gereedschap. Bewaar accu’s nooit in een koude, vochtige schuur; neem ze mee naar binnen. Een lithium-ion accu gaat kapot van vocht en extreme kou.
Prijsindicaties voor onderhoud
- Brake Cleaner (500ml): €12 - €15
- PTFE Spray / Olie (400ml): €10 - €18
- Microvezel doeken (set van 5): €5 - €10
- Compressor (compact, 24L): vanaf €150
Veelvoorkomende fouten en hoe je ze vermijdt
Een veelgemaakte fout is het afdrogen met krantenpapier. Doe dit niet. Krantenpapier bevat houtvezels die krassen maken op fijn afgewerkt gereedschap, zoals de behuizing van een Fein Multimaster. Gebruik altijd zachte doeken.
Een andere valkuil is het direct opbergen in een plastic tas of koffer.
Plastic sluit vocht op. Als je natte gereedschap in een dichte koffer stopt, ontstaat er condens en blijft het vocht zitten.
Laat het gereedschap eerst een uur binnen opdrogen voordat je het in de tas stopt. Gebruik geen hogedrukspuit om je gereedschap schoon te spuiten. De kracht van het water drukt het vuil en het water diep in de kieren, juist waar je niet bij kunt. Wil je weten hoe je je gereedschapskoffers weer als nieuw maakt? Lees dan onze tips.
Een zachte borstel en perslucht werken veel effectiever en zijn veiliger voor de elektronica.
Let op met agressieve schoonmaakmiddelen. Bleekmiddel of zure schoonmakers tasten de kunststof behuizing aan. Ze maken het bros en laten het barsten. Blijf bij specifieke gereedschapssprays of neutrale ontvetters.
Praktische tips voor de werkplaats
Als je vaak in de regen werkt, overweeg dan een simpele werkplaatsindeling. Zet een oude badmat of rubberen mat neer waar je je natte schoenen en gereedschap plaatst.
Dit voorkomt dat vocht direct op de vloer en de machine komt.
Maak er een routine van. Direct na thuiskomst: schoonmaken. Niet morgen. Het duurt maar 10 minuten, maar het bespaart je uren reparatiewerk.
Zet een vast hoekje in je werkplaats met je onderhoudsspullen bij elkaar. Investeer in goed gereedschap en vergeet niet om regelmatig de wielen van je gereedschapstrolley te onderhouden.
Een Bosch Professional boormachine die waterdicht is (IP55) is beter bestand dan een goedkoop huismerk. Maar zelfs de beste machine heeft liefde nodig. Behandel je gereedschap als je beste vriend; als je er goed voor zorgt, helpt het je altijd. Als laatste: controleer je gereedschap voor je het gebruikt.
Trek een paar keer aan de trekker van je boor of frees. Voelt het stroef?
Spuit dan nog een keer PTFE-spray. Een beetje preventief onderhoud voorkomt dat je midden in een klus stilvalt.