Festool TS 55: De koolborstels vervangen stap-voor-stap

Redactie TCJA

Redactie

Je Festool TS 55 is een beest. Een machine die zijn mannetje staat in elke professionele werkplaats.

Maar net als elke motor met borstels, slijten die koolborstels op den duur.

Je merkt het aan een beetje minder power, een vreemd geluid of vonken in de motor. Paniek is nergens voor nodig. Dit is simpelweg onderhoud.

Ik loop even met je mee, stap voor stap, zodat je straks weer met een frisse motor aan de slag kunt. Even de schroevendraaier pakken en aan de slag.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je in je machine duikt, zorg je dat je alles bij de hand hebt.

• De juiste koolborstels. Voor de TS 55 zijn dat de Festool 2035151 koolborstelset. Koop geen generieke exemplaren; je wilt je dure motor niet opofferen voor een paar euro's besparing. Reken op zo'n €35 - €45 per set.
• Een kruiskop schroevendraaier (maat PH2).
• Een TORX T10 schroevendraaier.
• Een kleine kruiskop (maat PH00) voor de kapjes van de borstelhouder.
• Optioneel: een tang om de oude borstelkabels netjes af te knippen.
• Even een doekje om de boel schoon te maken.

Niets is vervelender dan halverwege te moeten stoppen. Je hebt niet veel nodig, maar het moet wel het juiste zijn.

Reken op ongeveer 20 tot 30 minuten voor deze klus. Neem de tijd, haast je niet. Je machine verdient precisie.

Stap 1: Veiligheid en de bovenkap verwijderen

Eerst en vooral: stroom eraf. Haal de stekker uit het stopcontact. Altijd.

1. Draai de twee grote kruiskopschroeven los die de bovenkap op de motorunit houden. Let op: deze schroeven zitten vaak vast met een soort loctite. Het kan even doorzetten. Draai ze er volledig uit.
2. Klap de bovenkap open. Je ziet nu de motor en de ventilator. De kap zit aan de zijkant vast met een klepje. Dit klepje moet je voorzichtig losmaken om de kap er helemaal af te kunnen halen.
3. Haal de kap eraf. Leg de schroeven even apart op een plek waar je ze niet kwijtraakt. Een bakje of een magneetje werkt goed.

Ook als je alleen de kap eraf haalt. Veiligheid gaat voor alles. Je TS 55 ligt nu stabiel op je werkbank. We beginnen bovenop. Veelgemaakte fout: schroeven kwijtraken.

Doe ze direct in een bakje. En controleer of de ventilator schoon is; als je toch bezig bent, blaas even de rommel eruit.

Stap 2: De koolborstelkappen openen

Je hebt nu zicht op de borstelhuizen. Aan beide kanten van de motor zit een klepje of kapje.

Dit zijn de kappen die de koolborstels op hun plek houden. We moeten ze openen om de borstels te kunnen wisselen.

Aan elke kant zit een klein schroefje. Gebruik hiervoor je TORX T10 of soms een PH00 kruiskop (afhankelijk van het productiejaar, maar T10 is vaak standaard). Let op dat je de juiste schroevendraaier goed recht in de kop zet, anders sloop je de kop.

Let op: De koolborstels zitten onder spanning door een veer. Als je het kapje losmaakt, kan de borstel eruit schieten. Houd hem dus vast met je vinger of draai de machine even op de zijkant zodat hij er niet uitvalt.

Die schroefjes zijn klein en kunnen vastzitten. Draai beide schroefjes los.

Je kunt nu het kapje van de borstelhouder verwijderen. Doe dit rustig. Je ziet nu de koolborstel zelf, een blokje koolstof met een draad eraan.

Stap 3: Verwijderen van de oude koolborstels

Hier komt het echte werk. De koolborstel zit vastgeklikt in de houder.

Je moet hem eruit trekken. Trek hem recht naar boven uit de motor.

1. Pak de koolborstel vast en trek hem uit de houder. Je ziet een dun draadje dat naar de motor loopt. Dit draadje moet je loskoppelen.
2. Knip het oude draadje netjes af. Gebruik een tang. Laat ongeveer 1 cm draad over. Je kunt de klemmetjes ook losschuiven, maar knippen is vaak schoner.
3. Herhaal dit aan de andere kant van de motor.

Soms zit hij wat vastgeroest, vooral als je machine in een stoffige werkplaats staat. Gebruik dan een beetje geweld, maar niet te veel. Inspecteer even de binnenkant. Zie je koolstofresten of vet? Zorg bij het werken in een stoffige omgeving ook voor een goede afzuiging; lees hier meer over de keuze tussen een stofzak of stofzuiger.

Maak het even schoon met een droge doek. De contactpunten moeten schoon zijn voor een goede verbinding.

Dit duurt maar een minuutje, maar het helpt slijtage te voorkomen.

Stap 4: Installatie van de nieuwe koolborstels

Je hebt de oude borstels eruit, nu de nieuwe erin. De Festool 2035151 set bevat alles wat je nodig hebt om je Festool schuurmachine preventief te onderhouden.

De borstels zijn al voorgesoldeerd, dus je hoeft niet te solderen. Dat is wel zo prettig. Veelgemaakte fout: de verkeerde kant op.

1. Neem de nieuwe koolborstel. Je ziet een stukje koperdraad dat al gestript is.
2. Klem het draadje vast in het contactpunt in de motor. Dit is een klein veercontactje. Duw het draadje er stevig in. Als je een klikgeluid hoort, zit het goed.
3. Controleer of de borstel vrij kan bewegen in de houder. Hij moet soepel kunnen glijden.
4. Plaats de borstel terug in de houder. Duw hem stevig naar beneden tot hij klikt.
5. Schuif het kapje er weer overheen en draai het schroefje vast. Niet te strak, maar wel vast genoeg.

De linker en rechter borstel zijn identiek, maar controleer wel of je ze aan de juiste kant plaatst.

Meestal passen ze alleen op de juiste plek door de vorm van de kabel.

Stap 5: De bovenkap terugplaatsen

Als beide kant en klare zijn, is het tijd om alles weer dicht te maken. Dit is het omgekeerde van wat je in stap 1 deed.

1. Plaats de bovenkap terug op de machine. Zorg dat de ventilator en de kabels vrij kunnen bewegen.
2. Draai de twee grote kruiskopschroeven vast. Doe dit in een kruislings patroon (boven-links, onder-rechts, etc.) om de kap gelijkmatig vast te zetten.
3. Klap de klep aan de zijkant dicht en controleer of alles goed sluit.

Zorg dat alle onderdelen op hun plek vallen. Je bent bijna klaar.

Even checken of er geen schroeven over zijn. Als je er een overhoudt, heb je iets verkeerd gedaan. Controleer je werk nog een keer.

Verificatie-checklist: Is alles goed gegaan?

Voordat je de stekker er weer in gooit, loop even deze punten na.

Voorkomen is beter dan genezen. Als je alles kunt afvinken, sluit je de stekker aan. Zet de schakelaar aan en laat de machine even 10 seconden draaien zonder belasting. Luister. Het geluid moet rustig en gelijkmatig zijn.

• Zitten alle schroeven er weer in? (2 grote bovenop, 2 kleine aan de zijkant).
• Zitten de koolborstels goed vastgeklikt?
• Zijn de contactdraadjes netjes aangesloten?
• Kan de ventilator vrij draaien?
• Zit de stekker eruit? (Ja, dit controleren we voor de zekerheid).

Geen gierende of sputterende geluiden. Als het goed is, voelt de motor ook weer krachtig aan.

Je klus is geklaard. Je Festool TS 55 is weer als nieuw, maar let bij aankoop altijd op: herken een imitatie Festool machine tijdig.

Ga aan de slag!